వేసవి కాలం ప్రారంభమైతేనే చాలా మందికి తల తిరగడం, బలహీనంగా అనిపించడం, కళ్ల ముందే చీకట్లు కనిపించడం వంటి సమస్యలు ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి. అధిక ఉష్ణోగ్రతల కారణంగా శరీరం వేడెక్కి, చెమట ఎక్కువగా పడుతుంది. దీంతో శరీరంలోని నీరు మరియు ముఖ్యమైన లవణాలు (ఎలక్ట్రోలైట్స్) తగ్గిపోతాయి. ఈ పరిస్థితిని డీహైడ్రేషన్ అంటారు. ఇది శరీర సమతుల్యాన్ని దెబ్బతీసి తల తిరగడానికి దారితీస్తుంది. ముఖ్యంగా ఎండలో ఎక్కువసేపు పనిచేసే వారు, నీరు తక్కువగా తాగే వారు ఈ సమస్యను ఎక్కువగా ఎదుర్కొంటారు.

తల తిరగడానికి ప్రధాన కారణాలు

• డీహైడ్రేషన్ (నీటి కొరత) – చెమట ద్వారా నీరు, సోడియం, పొటాషియం వంటి లవణాలు బయటకు వెళ్లిపోవడం

• ఎక్కువసేపు నేరుగా ఎండలో ఉండటం వల్ల శరీర ఉష్ణోగ్రత పెరగడం

• తక్కువ రక్తపోటు (Low BP) లేదా రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలు తగ్గడం

• సమయానికి ఆహారం తీసుకోకపోవడం లేదా ఎక్కువసేపు ఖాళీ కడుపుతో ఉండటం

• శరీరానికి తగినంత విశ్రాంతి లేకపోవడం

 కనిపించే లక్షణాలు

• తల తిరగడం లేదా తేలికగా అనిపించడం

• బలహీనంగా ఉండటం, అలసట

• చెమటలు ఎక్కువగా పడటం

• వాంతులు రావడం లేదా వికారం

• కళ్ల ముందు చీకట్లు కనిపించడం

ఎలా నివారించాలి?

• రోజంతా తరచూ నీళ్లు తాగడం అలవాటు చేసుకోవాలి, దాహం వేసే వరకు వేచి ఉండకూడదు

• కొబ్బరి నీళ్లు, నిమ్మరసం, ORS, గ్లూకోజ్ నీళ్లు వంటి ద్రవాలు తీసుకోవాలి

• పుచ్చకాయ, కర్బూజ, దోసకాయ వంటి నీరు ఎక్కువగా ఉండే పండ్లు మరియు కూరగాయలు తినాలి

• తేలికైన, సులభంగా జీర్ణమయ్యే ఆహారం తీసుకోవాలి

• ఎక్కువ మసాలా, వేయించిన వంటకాలు తగ్గించడం మంచిది

• కాటన్ దుస్తులు ధరించడం, లైట్ కలర్ బట్టలు వేసుకోవడం శరీరాన్ని చల్లగా ఉంచుతుంది

• బయటకు వెళ్లేటప్పుడు టోపీ, గొడుగు, సన్‌గ్లాసెస్ వంటివి ఉపయోగించడం అవసరం

 శరీర లవణాల సమతుల్యం ఎందుకు ముఖ్యం?

చెమట ద్వారా శరీరంలో ఉన్న లవణాలు బయటకు వెళ్లిపోతే నరాల వ్యవస్థ సరిగ్గా పనిచేయదు. దీనివల్ల తల తిరగడం, బలహీనత పెరుగుతుంది. అందుకే మజ్జిగలో కొద్దిగా ఉప్పు కలిపి తాగడం, ORS ద్రావణాలు తీసుకోవడం లేదా గ్లూకోజ్ నీళ్లు తాగడం శరీరానికి శక్తినిస్తుంది మరియు లవణాల సమతుల్యాన్ని కాపాడుతుంది.

తీసుకోవాల్సిన ముఖ్య జాగ్రత్తలు

• ఖాళీ కడుపుతో ఎండలోకి వెళ్లకూడదు

• మధ్యాహ్నం గరిష్ట వేడి సమయంలో బయటకు వెళ్లడం తగ్గించాలి

• ఎండలో ఎక్కువసేపు ఉంటే మధ్య మధ్యలో నీడలో విశ్రాంతి తీసుకోవాలి

• ఎండ నుంచి వచ్చిన వెంటనే చల్లని ప్రదేశంలో కాసేపు విశ్రాంతి తీసుకోవాలి

• శరీరం ఇచ్చే సంకేతాలను నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు

తల తిరిగితే వెంటనే చేయాల్సినవి

• వెంటనే చల్లని లేదా నీడ ఉన్న ప్రదేశానికి వెళ్లాలి

• కూర్చోవాలి లేదా పడుకోవాలి, అవసరమైతే కాళ్లు కొంచెం పైకి పెట్టాలి

• నెమ్మదిగా నీళ్లు లేదా ద్రవాలు తాగాలి

• తల, మెడపై తడి గుడ్డ పెట్టి శరీరాన్ని చల్లబరచాలి

• వాంతులు, మూర్ఛ వంటి తీవ్రమైన లక్షణాలు ఉంటే వెంటనే వైద్యుడిని సంప్రదించాలి

వేసవిలో తల తిరగడం చిన్న సమస్యలా అనిపించినా, అది శరీరంలో నీటి కొరతకు సంకేతం కావచ్చు. కాబట్టి రోజూ తగినంత నీరు తాగడం, సమయానికి ఆహారం తీసుకోవడం, ఎండ నుంచి రక్షణ తీసుకోవడం చాలా ముఖ్యం. చిన్న చిన్న జాగ్రత్తలు తీసుకుంటే ఈ సమస్యను సులభంగా నివారించి ఆరోగ్యంగా ఉండవచ్చు.