తేజస్ యుద్ధ విమానాల సరఫరాలో జరుగుతున్న విపరీతమైన ఆలస్యం వల్ల భారత వాయుసేన (IAF) సామర్థ్యం దెబ్బతింటోందని వాయుసేన అధిపతి (Chief of Air Staff) ఎయిర్ చీఫ్ మార్షల్ ఏపీ సింగ్ ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. అక్టోబర్ 2026 మొదటి వారంలో జరిగిన ఒక మీడియా సమావేశంలో ఆయన ఈ కీలక వ్యాఖ్యలు చేశారు.

స్క్వాడ్రన్ల సంఖ్య రికార్డు స్థాయికి పతనం

చైనా, పాకిస్తాన్ల నుంచి ఎదురవుతున్న ఉమ్మడి సవాళ్లను సమర్థవంతంగా ఎదుర్కొనేందుకు వాయుసేనకు కనీసం 42 ఫైటర్ స్క్వాడ్రన్లు అవసరం.కానీ, పాతబడిపోయిన మిగ్-21 (MiG-21) విమానాలు రిటైర్ కావడం, కొత్త తేజస్ విమానాలు అనుకున్న సమయానికి రాకపోవడంతో ప్రస్తుత స్క్వాడ్రన్ల సంఖ్య 29 కి పడిపోయింది. ఇది గత 60 ఏళ్లలోనే అత్యంత కనిష్ట స్థాయి.

ఏటా 36 నుండి 40 కొత్త విమానాల అత్యవసరం

వాయుసేనలో తగ్గుతున్న ఫైటర్ జెట్ల సంఖ్యను అరికట్టాలన్నా, బలాన్ని స్థిరంగా ఉంచాలన్నా భారత్‌కు ఏటా 36 నుండి 40 కొత్త యుద్ధ విమానాలు అవసరమని ఎయిర్ చీఫ్ మార్షల్ స్పష్టం చేశారు.ప్రస్తుతం స్వదేశీ తయారీ సంస్థ హిందుస్థాన్ ఏరోనాటిక్స్ లిమిటెడ్ (HAL) ఆ స్థాయి ఉత్పత్తిని అందుకోలేకపోతోంది.

ఒప్పందాలు - ఆలస్యానికి కారణాలు

ఫిబ్రవరి 2021లో సుమారు ₹48,000 కోట్ల విలువైన ఒప్పందం ప్రకారం, 83 తేజస్ మార్క్-1A (Tejas Mk1A) విమానాల సరఫరా ఫిబ్రవరి 2024 లోనే ప్రారంభం కావాల్సి ఉంది.అయితే, అమెరికాకు చెందిన జీఈ సంస్థ నుండి ఎఫ్‌404 (F404) ఇంజిన్ల సరఫరాలో తీవ్ర ఆలస్యం కావడం, మరియు ఇజ్రాయెల్ రాడార్ సాఫ్ట్‌వేర్ ఇంటిగ్రేషన్‌లో కొన్ని సాంకేతిక సమస్యల వల్ల ఒక్క యుద్ధ విమానం కూడా ఇప్పటివరకు వాయుసేనకు అందలేదు.ప్రస్తుతం కేవలం కొన్ని రాడార్ సంబంధిత మైనర్ లోపాలు మాత్రమే మిగిలి ఉన్నాయని, అక్టోబర్ మధ్యలో HAL తో జరిగే తుది సమీక్షా సమావేశం తర్వాతే ఈ విమానాల చేరికపై స్పష్టత వస్తుందని వాయుసేన తెలిపింది.

ప్రత్యామ్నాయాలపై దృష్టి

తేజస్ మార్క్-1A లో తీవ్ర ఆలస్యం జరుగుతుండటంతో, వాయుసేన భవిష్యత్తు అవసరాల కోసం మరింత ఆధునికమైన తేజస్ మార్క్-2 (Tejas Mk2) ప్రాజెక్టుపై మరియు దేశీయ ఐదో తరం యుద్ధ విమానం (AMCA) పై ఎక్కువగా ఆధారపడుతోంది. ఒకవేళ వీటిలో కూడా ఆలస్యమైతే రష్యాకు చెందిన సుఖోయ్-57 (Su-57) లేదా 114 మల్టీ-రోల్ ఫైటర్ ఎయిర్‌క్రాఫ్ట్ (MRFA) డీల్ కింద విదేశీ విమానాలను దిగుమతి చేసుకోవడం వంటి ఇతర ప్రత్యామ్నాయాలను పరిశీలించాల్సి వస్తుందని వాయుసేన అధిపతి పేర్కొన్నారు.