అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఇరాన్‌తో యుద్ధాన్ని ముగించేందుకు ఒక ‘గొప్ప ఒప్పందం’ కుదిరిందని ఒవల్ ఆఫీస్ వేదికగా సంచలన ప్రకటన చేశారు. ఇరాన్‌పై గురువారం రాత్రి జరగాల్సిన సైనిక దాడులను రద్దు చేసిన ట్రంప్, ఇరు దేశాల మధ్య శాంతి ఒప్పంద ముసాయిదా సిద్ధమైందని తెలిపారు. అంతర్జాతీయ మీడియా కథనాల ప్రకారం, ఈ ఒప్పందంలో భాగంగా అమెరికా కొన్ని విషయాల్లో మెట్టు దిగి, ఇరాన్ వద్ద ఉన్న శుద్ధి చేసిన యురేనియం నిల్వల అంశంపై కొంత సడలింపు (భారీ ఆఫర్) ఇచ్చినట్లు తెలుస్తోంది. 

ట్రంప్ చేసిన కీలక ప్రకటనలు

యుద్ధం ముగిసింది: అమెరికా ఇరాన్‌తో యుద్ధాన్ని ముగించిందని, ఈ వీకెండ్‌లోనే (శని, ఆదివారాల్లో) ఐరోపా (జెనీవా) వేదికగా ఈ ఒప్పందంపై అధికారికంగా సంతకాలు జరిగే అవకాశం ఉందని ట్రంప్ పేర్కొన్నారు. అమెరికా తరపున వైస్ ప్రెసిడెంట్ జేడీ వాన్స్ ఈ కార్యక్రమానికి హాజరు కావచ్చు. 

అణ్వాయుధాలపై నిషేధం: ఇరాన్ ఎప్పటికీ అణ్వాయుధాలను తయారు చేయకూడదని, కొనుగోలు చేయకూడదనే నిబంధనకు అంగీకరించిందని ట్రంప్ చెప్పారు. 

హోర్ముజ్ జలసంధి పునరుద్ధరణ: ఈ ఒప్పందంపై సంతకాలు పూర్తి కాగానే ప్రపంచ వాణిజ్యానికి అత్యంత కీలకమైన హోర్ముజ్ జలసంధిని అధికారికంగా మళ్లీ తెరుస్తామని స్పష్టం చేశారు. 

దాడుల రద్దు: దీనికి కొన్ని గంటల ముందే ఇరాన్ చమురు రవాణా కేంద్రమైన ఖార్గ్ ఐలాండ్‌ను స్వాధీనం చేసుకుంటామని, ఇరాన్‌పై బాంబుల వర్షం కురిపిస్తామని హెచ్చరించిన ట్రంప్, చర్చల్లో పురోగతి రావడంతో దాడులను రద్దు చేశారు. 

ఇరాన్ స్పందన: 'ఇంకా ఏదీ ఖరారు కాలేదు'

ట్రంప్ అంతా అయిపోయిందని ప్రకటిస్తుండగా, ఇరాన్ మాత్రం చాలా జాగ్రత్తగా స్పందిస్తోంది:

ఇరాన్ విదేశాంగ శాఖ ప్రతినిధి ఎస్మాయిల్ బఘాయీ మాట్లాడుతూ.. ఒప్పందానికి సంబంధించిన చాలా వరకు పత్రాలు సిద్ధమైన మాట వాస్తవమే కానీ, ఇంకా తుది నిర్ణయం తీసుకోలేదని తేల్చి చెప్పారు. 

తమ దేశ 'రెడ్ లైన్స్' (జాతీయ ప్రయోజనాలు, అణు హక్కులు) విషయంలో తాము ఎలాంటి రాజీ పడబోమని ఇరాన్ స్పష్టం చేసింది. అమెరికా చర్చల మధ్యలో నిరంతరం తన నిబంధనలను మారుస్తోందని ఆరోపించింది. 

అంతర్జాతీయ దేశాల భాగస్వామ్యం

ఈ ఒప్పంద ముసాయిదా చర్చల్లో ఇజ్రాయెల్ ప్రధాని నెతన్యాహుతో పాటు ఖతార్, యూఏఈ, సౌదీ అరేబియా, బహ్రెయిన్, కువైట్, పాకిస్తాన్ వంటి దేశాల నాయకులతో మాట్లాడినట్లు ట్రంప్ వెల్లడించారు. అయితే ఈ ఒప్పందంలో ఇజ్రాయెల్ భాగస్వామి కాదని నెతన్యాహు కార్యాలయం స్పష్టం చేసింది. ప్రస్తుతానికి ఈ డీల్ ప్రాథమిక దశలోనే ఉందని, ఐరోపాలో జరగబోయే తదుపరి రౌండ్ చర్చల తర్వాతే దీనిపై పూర్తి స్పష్టత వచ్చే అవకాశం ఉందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.