ఇరాన్‌లోని చాబహార్ పోర్టుపై అమెరికా జరిపిన తాజా వైమానిక దాడులు భారతదేశ వ్యూహాత్మక ప్రయోజనాలకు మరియు పెట్టుబడులకు పెద్ద ఎదురుదెబ్బగా మారాయి.జులై 8, 9 తేదీలలో అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఆదేశాల మేరకు, యూఎస్ మిలిటరీ ఇరాన్‌లోని దాదాపు 90 సైనిక, వ్యూహాత్మక లక్ష్యాలపై భారీ దాడులు చేసింది. ఇందులో భాగంగా మొదటిసారి ఇరాన్ తూర్పు తీరంలో ఉన్న, భారత్ మద్దతుతో నడుస్తున్న చాబహార్ పోర్టుపై కూడా క్షిపణి దాడులు జరిగాయి.

చాబహార్‌పై జరిగిన దాడుల వివరాలు

పోర్టుకు నష్టం: అమెరికా దాడులలో చాబహార్ పోర్టుకు చెందిన మెరైన్ ట్రాఫిక్ కంట్రోల్ టవర్, షాహిద్ బెహెష్తీ పోర్టులోని కొన్ని రేవుల మౌలిక సదుపాయాలు తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నాయి.

విద్యుత్ సరఫరా నిలిపివేత: దాడుల కారణంగా చాబహార్ నగరంలోని దాదాపు సగం ప్రాంతానికి విద్యుత్ సరఫరా నిలిచిపోయింది.

అమెరికా వాదన: అంతర్జాతీయ జలాల్లో వాణిజ్య నౌకలపై ఇరాన్ చేస్తున్న దాడులకు ప్రతీకారంగానే తాము ఈ చర్యలు తీసుకున్నామని అమెరికా సెంట్రల్ కమాండ్ ప్రకటించింది.

చాబహార్ పోర్టు ప్రాజెక్టు కేవలం ఇరాన్‌కు సంబంధించింది కాదు, దీని వెనుక భారతదేశానికి దశాబ్దాల కాలంగా ఎంతో వ్యూహాత్మక ప్రాధాన్యత ఉంది.

రూ. 1,000 కోట్లకు పైగా భారత పెట్టుబడులకు ముప్పు

భారతదేశం గత కొన్నేళ్లుగా ఈ పోర్టు అభివృద్ధి కోసం మరియు మౌలిక సదుపాయాల కోసం దాదాపు $120 మిలియన్ల (రూ. 1,000 కోట్లకు పైగా) పెట్టుబడి పెట్టింది. అంతేకాకుండా, 2024 లో ఇరాన్‌తో 10 సంవత్సరాల పాటు ఈ పోర్టును నిర్వహించే ఒప్పందం కూడా చేసుకుంది. ప్రస్తుత బాంబింగ్ కారణంగా ఈ పెట్టుబడుల భవిష్యత్తు ప్రమాదంలో పడింది.

పాకిస్తాన్‌ను బైపాస్ చేసే వాణిజ్య మార్గం బ్లాక్

పాకిస్తాన్‌తో సంబంధం లేకుండా ఆఫ్ఘనిస్తాన్, సెంట్రల్ ఆసియా మరియు రష్యా దేశాలకు వ్యాపారం చేయడానికి భారత్‌కు ఉన్న ఏకైక సురక్షిత మార్గం ఈ చాబహార్ పోర్ట్. దీని ద్వారా అంతర్జాతీయ నార్త్-సౌత్ ట్రాన్స్‌పోర్ట్ కారిడార్ (INSTC) నిర్మించాలని భారత్ భావించింది. తాజా యుద్ధ వాతావరణం వల్ల ఈ వాణిజ్య కలలన్నీ నిలిచిపోయే ప్రమాదం ఉంది.

చైనాకు అనుకూలంగా మారే అవకాశం

పాకిస్తాన్‌లో చైనా నిర్మించిన గ్వాదర్ పోర్టుకు కౌంటర్‌గా భారత్ ఈ చాబహార్ పోర్టును ఎంచుకుంది. అమెరికా ఆంక్షలు మరియు దాడుల భయంతో భారత్ గనుక ఈ ప్రాజెక్టు నుండి పూర్తిగా తప్పుకుంటే, ఆ స్థానాన్ని చైనా ఆక్రమించే అవకాశం ఉంది. ఇది హిందూ మహాసముద్రంలో భారతదేశ భద్రతకు తీవ్ర భంగం కలిగిస్తుంది.

అమెరికా ఆంక్షల ఒత్తిడి

2025 చివరలో ట్రంప్ ప్రభుత్వం ఇరాన్‌పై ఆంక్షల మినహాయింపులను రద్దు చేసింది. అమెరికా ఒత్తిడి కారణంగా భారత్ ఇప్పటికే చాబహార్ ఫ్రీ జోన్‌లోని తన వాటాను తాత్కాలికంగా స్థానిక ఇరాన్ సంస్థకు బదిలీ చేసింది. జూన్‌లో కుదిరిన శాంతి ఒప్పందంతో పనులు మళ్లీ పుంజుకుంటాయని ఆశించిన తరుణంలో ఈ దాడులు జరగడం భారత్‌ను రక్షణ పరంగా తీవ్ర అయోమయంలోకి నెట్టింది.