ఆధునిక సాంకేతిక విప్లవంలో భాగంగా గ్రంథాలయాలు (లైబ్రరీలు) కేవలం పుస్తకాలు దాచే స్థలాలుగా కాకుండా, అత్యాధునిక జ్ఞాన కేంద్రాలుగా మారుతున్నాయి. ఈ రోజు, 14 ఆగస్టు 2026 నాటికి తెలంగాణ మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రాల్లో డిజిటల్ లైబ్రరీల సేవలు వినూత్న సాంకేతికతతో పాఠకులకు అందుబాటులోకి వచ్చాయి.

ప్రస్తుతం గ్రంథాలయాల్లో లభిస్తున్న ముఖ్యమైన డిజిటల్ సేవలు మరియు తాజా పరిణామాలు కింద ఇవ్వబడ్డాయి:

రాష్ట్ర గ్రంథాలయ యాప్ , క్యూఆర్ కోడ్ సేవలు

ప్రభుత్వాలు మరియు లైబ్రరీ సంస్థలు ప్రత్యేకంగా మొబైల్ యాప్‌లను అందుబాటులోకి తెచ్చాయి.

QR కోడ్ అటెండెన్స్: లైబ్రరీకి వచ్చే పాఠకులు క్యూఆర్ కోడ్ స్కాన్ చేయడం ద్వారా సులభంగా తమ హాజరును నమోదు చేసుకోవచ్చు.

పుస్తకాల ముందస్తు అన్వేషణ: ఏ గ్రంథాలయంలో ఎలాంటి పుస్తకాలు ఉన్నాయి, తాము కోరుకున్న పుస్తకం ఎక్కడ లభిస్తుందనే వివరాలను ఇంటి నుంచే యాప్ ద్వారా తెలుసుకోవచ్చు.

ఇ-పుస్తకాలు ,ఇ-జర్నల్స్ లభ్యత

లక్షలాది పుస్తకాలను డిజిటలైజ్ చేసి కంప్యూటర్లు, టాబ్లెట్లు లేదా మొబైల్స్ ద్వారా చదువుకునేలా అందుబాటులో ఉంచారు.

అరుదైన మరియు పాత చారిత్రక పుస్తకాలను, రికార్డులను కూడా స్కాన్ చేసి డిజిటల్ ఫార్మాట్లలో భద్రపరిచారు.

విద్యార్థులు లాగిన్ ఐడిల ద్వారా అంతర్జాతీయ జర్నల్స్ మరియు పరిశోధనా పత్రాలను ఉచితంగా యాక్సెస్ చేయవచ్చు.

కాంపిటీటివ్ ఎగ్జామ్ మెటీరియల్ , ముందస్తు బుకింగ్

ఉద్యోగాల కోసం పోటీ పరీక్షలకు సిద్ధమయ్యే అభ్యర్థుల కోసం ప్రత్యేక డిజిటల్ కంటెంట్, మాక్ టెస్ట్‌లు మరియు మెటీరియల్స్ ఆన్‌లైన్‌లో అందుబాటులో ఉన్నాయి.

లైబ్రరీలో అందుబాటులో ఉన్న మెటీరియల్స్ లేదా కంప్యూటర్ సీటింగ్‌ను విద్యార్థులు ముందస్తుగా బుక్ (Advance Booking) చేసుకునే వెసులుబాటు కల్పించారు.

నేషనల్ డిజిటల్ లైబ్రరీ ఆఫ్ ఇండియా అనుసంధానం

కేంద్ర ప్రభుత్వ పరిధిలోని నేషనల్ డిజిటల్ లైబ్రరీ ఆఫ్ ఇండియా (NDLI) తో స్థానిక గ్రంథాలయాలను అనుసంధానించారు.

దీని ద్వారా తెలుగుతో పాటు 10 కి పైగా భారతీయ భాషల్లో దాదాపు 4 కోట్లకు పైగా ఉచిత విద్యా వనరులను, పాఠ్యపుస్తకాలను ఇంట్లోనే కూర్చొని చదువుకోవచ్చు.

స్మార్ట్ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్

RFID సాంకేతికత: పెద్ద గ్రంథాలయాల్లో రేడియో ఫ్రీక్వెన్సీ ఐడెంటిఫికేషన్ (RFID) ద్వారా పుస్తకాలను వెతకడం, వాటిని ఇష్యూ చేయడం లేదా రిటర్న్ చేయడం క్షణాల్లో జరిగిపోతుంది.

హై-స్పీడ్ ఇంటర్నెట్: డిజిటల్ రీడింగ్ రూమ్‌లలో పాఠకులకు ఉచితంగా హై-స్పీడ్ వైఫై (Wi-Fi) మరియు కంప్యూటర్ సిస్టమ్స్ కేటాయిస్తున్నారు.

ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ ,వర్చువల్ అసిస్టెన్స్

పాఠకులకు అవసరమైన పుస్తకాలను సూచించడానికి, లైబ్రరీ సేవలపై వచ్చే సందేహాలను 24 గంటలూ నివృత్తి చేయడానికి AI చాట్‌బాట్‌లు సేవలు అందిస్తున్నాయి.