భారత మార్కెట్ నియంత్రణ సంస్థ సెబీ (SEBI), చిన్న మరియు మధ్య తరహా పరిశ్రమల (SME) ఐపీఓ నిబంధనలలో కీలక మార్పులను ప్రతిపాదిస్తూ 14 అక్టోబర్ 2026న ఒక సంప్రదింపుల పత్రాన్ని విడుదల చేసింది. ఈ ప్రతిపాదనలపై ప్రజల/పెట్టుబడిదారుల అభిప్రాయాలను సేకరించడానికి నవంబర్ 4, 2026 వరకు సమయం ఇచ్చింది.SME ఐపీఓలలో పారదర్శకతను పెంచడం, మోసాలను అరికట్టడం మరియు రిటైల్ ఇన్వెస్టర్ల భాగస్వామ్యాన్ని సులభతరం చేయడం ఈ కొత్త ప్రతిపాదనల ముఖ్య ఉద్దేశం. సెబీ ప్రతిపాదించిన ముఖ్యమైన కొత్త నిబంధనలు క్రింది విధంగా ఉన్నాయి:

కనీస పెట్టుబడి పరిమితి తగ్గింపు

ప్రస్తుత నియమం: SME ఐపీఓలో దరఖాస్తు చేయడానికి కనీస పెట్టుబడి రూ. 2 లక్షలుగా ఉంది.

కొత్త ప్రతిపాదన: దీనిని రూ. 1 లక్షకు తగ్గించాలని సెబీ ప్రతిపాదించింది. ఒక లాట్ విలువ రూ. 25,000 చొప్పున ఇన్వెస్టర్లు కనీసం 4 లాట్లకు దరఖాస్తు చేసుకోవాల్సి ఉంటుంది.

సింగిల్ షేర్ ట్రేడింగ్: లిస్టింగ్ అయిన తర్వాత ఇన్వెస్టర్లు ఒక షేరును కూడా కొనుగోలు లేదా విక్రయం చేసుకునేలా నిబంధనలను సులభతరం చేయనున్నారు.

కంపెనీల లాభాల అర్హత పెంపు

ప్రస్తుత నియమం: గత మూడు ఆర్థిక సంవత్సరాల్లో కనీసం రెండేళ్లలో రూ. 1 కోటి ఆపరేటింగ్ ప్రాఫిట్ ఉండాలి.

కొత్త ప్రతిపాదన: కంపెనీల నాణ్యతను పెంచడానికి, గత 3 ఆర్థిక సంవత్సరాల్లో సగటున వార్షిక ఆపరేటింగ్ ప్రాఫిట్ కనీసం రూ. 3 కోట్లు ఉండాలని నిబంధన విధించారు.

ప్రత్యామ్నాయ మార్గం: ఒకవేళ ఈ లాభాల అర్హత లేని కంపెనీలు ఐపీఓకి రావాలనుకుంటే, బుక్-బిల్డింగ్ రూట్ ద్వారా వచ్చి, ఐపీఓ నికర ఆఫర్‌లో కనీసం 75% వాటాను క్యూఐబీ లకు కేటాయించాల్సి ఉంటుంది.

మార్కెట్ క్యాపిటలైజేషన్ ఆధారిత లిస్టింగ్

కంపెనీల లిస్టింగ్ అర్హతను పెయిడ్-అప్ క్యాపిటల్ (Paid-up capital) ఆధారంగా కాకుండా, ఐపీఓ తర్వాతి మార్కెట్ విలువ (Post-issue Market Cap) ఆధారంగా నిర్ణయిస్తారు.

రూ. 1,000 కోట్ల లోపు మార్కెట్ విలువ ఉన్న కంపెనీలు కేవలం SME ప్లాట్‌ఫామ్‌లోనే లిస్ట్ అవ్వాలి.

రూ. 1,000 కోట్ల నుండి రూ. 4,000 కోట్ల లోపు విలువ గల కంపెనీలు SME లేదా మెయిన్ బోర్డులలో దేనినైనా ఎంచుకోవచ్చు.

కనీస అలాట్మెంట్ల సంఖ్య పెంపు

SME ఐపీఓలలో షేర్ల కేటాయింపు పొందే కనీస ఇన్వెస్టర్ల సంఖ్యను ప్రస్తుతమున్న 200 నుండి 500 కి పెంచాలని సెబీ ప్రతిపాదించింది. దీనివల్ల ఎక్కువ మంది ఇన్వెస్టర్లకు షేర్లు దక్కే అవకాశం ఉంటుంది.

ఆఫర్ ఫర్ సేల్ మరియు లాక్-ఇన్ పీరియడ్ నియమాలు

నిబంధనలు: ఐపీఓలలో ప్రమోటర్లు లేదా పాత షేర్ హోల్డర్లు తమ వాటాను విక్రయించే షేర్లను కనీసం ఏడాది పాటు హోల్డ్ చేసి ఉంచాలనే నిబంధనను తెచ్చారు.

ప్రమోటర్ లాక్-ఇన్: కనీస ప్రమోటర్ కాంట్రిబ్యూషన్ 3 ఏళ్ల పాటు లాక్-ఇన్‌లో ఉంటుంది. అదనంగా ఉన్న ప్రమోటర్ల హోల్డింగ్స్ లాక్-ఇన్ వ్యవధిని 1 ఏడాదికి, ఇతర ప్రీ-ఐపీఓ షేర్ హోల్డర్ల లాక్-ఇన్ వ్యవధిని 6 నెలలకు తగ్గించారు.

ఇతర కీలక మార్పులు

జనరల్ కార్పొరేట్ పర్పస్ (GCP): ఐపీఓ ద్వారా సేకరించిన నిధులను సాధారణ కార్పొరేట్ అవసరాల కోసం గరిష్ఠంగా రూ. 10 కోట్ల వరకే వాడాలనే పరిమితిని తొలగించారు. అయితే మొత్తం ఇష్యూ సైజులో 15% మించకూడదనే నిబంధన కొనసాగుతుంది.

మార్కెట్ మేకింగ్ ఓమిషన్: SME కంపెనీలకు ఇప్పటివరకు తప్పనిసరిగా ఉన్న కంపల్సరీ మార్కెట్ మేకింగ్ విధానాన్ని తొలగించి, మెయిన్ బోర్డు తరహా విధానాన్ని తీసుకురావాలని ప్రతిపాదించారు.