భారతదేశంలో స్వదేశీ గ్యాన్ సెమీకండక్టర్ల తయారీ రంగంలో అక్టోబర్ 2026 నాటికి అత్యంత కీలకమైన పురోగతి మరియు సరికొత్త పరిణామాలు నమోదయ్యాయి. సాంప్రదాయ సిలికాన్ చిప్‌ల కంటే ఎంతో శక్తివంతమైన, వేడిని తట్టుకునే ఈ నెక్స్ట్-జనరేషన్ 'గ్యాన్' చిప్‌ల తయారీలో భారత్ స్వావలంబన దిశగా వేగంగా దూసుకుపోతోంది.

స్పింట్రానిక్స్ AI - CSIR-CEERI కీలక ఒప్పందం

తాజా భాగస్వామ్యం: అక్టోబర్ 1, 2026న హైదరాబాద్‌కు చెందిన స్పింట్రానిక్స్ AI సెమీకండక్టర్స్ సంస్థ, ప్రభుత్వ పరిశోధనా సంస్థ అయిన CSIR-CEERI (సెంట్రల్ ఎలక్ట్రానిక్స్ ఇంజనీరింగ్ రీసెర్చ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్) తో చారిత్రాత్మక అవగాహన ఒప్పందం (MoU) కుదుర్చుకుంది.

లక్ష్యం: దేశీయంగా ప్రొడక్షన్-రెడీ గ్యాన్ (GaN) టెక్నాలజీని మరియు చిప్ డిజైన్‌ను అభివృద్ధి చేయడం.

మార్కెట్ వృద్ధి: భారతదేశంలో గ్యాన్ సెమీకండక్టర్ మార్కెట్ 2026లో 224 మిలియన్ డాలర్ల నుండి 2033 నాటికి 1.88 బిలియన్ డాలర్లకు చేరుకుంటుందని అంచనా. ఈ ఒప్పందం ద్వారా రక్షణ రంగం, స్పేస్, 5G/6G కమ్యూనికేషన్స్ మరియు ఈవీ (EV) వాహనాలకు అవసరమైన చిప్‌లను భారత్‌లోనే తయారు చేయనున్నారు.

క్రిస్టల్ మేట్రిక్స్ లిమిటెడ్

మెగా ప్రాజెక్ట్: గుజరాత్‌లోని ధోలేరా స్పెషల్ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ రీజియన్‌లో భారతదేశపు మొట్టమొదటి కాంపౌండ్ సెమీకండక్టర్ గ్యాన్ ఫ్యాబ్రికేషన్ మరియు ప్యాకేజింగ్ ప్లాంట్‌ను క్రిస్టల్ మేట్రిక్స్ లిమిటెడ్ ఏర్పాటు చేస్తోంది.

పెట్టుబడి: ఈ ప్రాజెక్టును కేంద్ర ప్రభుత్వం ₹3,068 కోట్ల పెట్టుబడితో భారత సెమీకండక్టర్ మిషన్ (ISM) కింద ఆమోదించింది.

ఉత్పత్తి సామర్థ్యం: ఈ ప్లాంట్ ద్వారా నెక్స్ట్-జనరేషన్ డిస్‌ప్లేల తయారీకి అవసరమైన గ్యాన్ ఎపిటాక్సీ వేఫర్లను ఉత్పత్తి చేయనున్నారు.

డిఫెన్స్ రకపు చిప్స్

రక్షణ రంగంలో సరికొత్త విప్లవంగా భావించే మిలిటరీ-గ్రేడ్ గ్యాన్ (GaN) చిప్‌లను అంతర్గతంగా తయారు చేయగల సామర్థ్యం ఉన్న ప్రపంచంలోని 7వ దేశంగా భారత్ అవతరించింది.

డిఫెన్స్ రీసెర్చ్ అండ్ డెవలప్‌మెంట్ ఆర్గనైజేషన్ ఆధ్వర్యంలోని SSPL ల్యాబ్ దేశీయంగా యుద్ధ విమానాలు , అధునాతన రాడార్లు , మరియు క్షిపణులలో వాడే మొనోలిథిక్ మైక్రోవేవ్ ఇంటిగ్రేటెడ్ సర్క్యూట్ గ్యాన్ చిప్‌లను విజయవంతంగా డెవలప్ చేసింది.

గ్యాన్ (GaN) చిప్‌ల ప్రాధాన్యత

ప్రస్తుతం ప్రపంచవ్యాప్తంగా వాడుకలో ఉన్న సిలికాన్ చిప్‌లతో పోలిస్తే గ్యాన్ చిప్‌లు ఎక్కువ వేడిని తట్టుకోగలవు, అత్యంత వేగంగా పనిచేస్తాయి మరియు విద్యుత్ వినియోగాన్ని భారీగా తగ్గిస్తాయి. మొబైల్ ఫాస్ట్ ఛార్జర్లు, ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలు (EVs), ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) డేటా సెంటర్లు, మరియు టెలికాం టవర్లలో వీటి వినియోగం చాలా కీలకం.

ఈ స్వదేశీ తయారీ ప్రయత్నాల వల్ల రాబోయే రోజుల్లో ఇతర దేశాలపై డిపెండెన్సీ తగ్గి, మేక్ ఇన్ ఇండియా కింద భారతదేశం గ్లోబల్ సెమీకండక్టర్ హబ్‌గా మారడానికి పునాది పడింది